Oxfam Fair Trade handelt eerlijk met producenten. Zo versterken we de organisatie en marktpositie van onze handelspartners. Dit zijn stuk voor stuk producenten, voornamelijk uit het Zuiden, die beantwoorden aan de criteria van Oxfam. Zij krijgen een eerlijke prijs voor hun grondstoffen en ontvangen daar boven op een fairtradepremie.

Oxfam Fair Trade geeft jou de kans om ook mee te werken aan een eerlijke wereldhandel. Door Oxfam Fair Trade-producten aan te bieden in je bedrijf of organisatie toon je dat ook jij vindt dat handel eerlijk kan. En moet.

Oxfam handelt, in het belang van producenten

Voor Oxfam betekent fair trade handelen volgens 6 principes:

  1. Hanteer rechtvaardige handelsregels die iedereen een kans geven om hun producten te verkopen
  2. Betaal een prijs die bijdraagt tot een menswaardig inkomen
  3. Koop rechtstreeks aan, met maximale transparantie
  4. Investeer in capaciteitsopbouw van achtergestelde producenten
  5. Respecteer mens en milieu
  6. Handel vanuit een duurzaam partnerschap

Fair trade is meer dan een buzzword of een hippe trend. Steeds vaker tref je in de winkelrekken producten aan met een fairtradelabel. Die voldoen aan enkele strenge criteria voor hun productie en vermarkting. Want eerlijke handel is dé manier om het lot van miljoenen boeren te verbeteren. Als boeren de kans krijgen om hun producten voor een goede prijs op de markt te brengen, kunnen zij een beter leven opbouwen.

Eerlijke handel is vrij van machtsmisbruik en onrechtvaardige regels. Naast de aan- en verkoop van grondstoffen — de core business van Oxfam Fair Trade — bepleiten wij via onze beweging Oxfam-Wereldwinkels vzw dat ook de volgende voorwaarden vervuld worden.

1. Hanteer rechtvaardige handelsregels die iedereen een kans geven

Het huidige handelssysteem bevat regels die het onmogelijk maken om producten uit het Zuiden op onze westerse markt te verkopen tegen een competitieve prijs. Het gaat bijvoorbeeld om invoerbelastingen, of subsidies die Europese boeren moeten beschermen tegen goedkopere producten uit het Zuiden. Dit protectionisme is een vorm van concurrentievervalsing. Boeren in Afrika, Azië en Latijns-Amerika zijn er de dupe van. Wij vinden dat overheden hun macht moeten gebruiken om rechtvaardige regels in te voeren die consumenten en producenten ten goede komen. In plaats van alleen de belangen van grote bedrijven te beschermen.

Oxfam schudt het publiek wakker over de ongelijke handelsverhoudingen in de wereld. Onze Oxfam-Wereldwinkels-vrijwilligers vormen een ‘tegenbeweging’ van kritische mensen die kiezen voor solidariteit en respect. We zetten de politiek en de bedrijfswereld onder druk om maatregelen te nemen in het belang van achtergestelde producentengroepen, vooral in het Zuiden.

2. Betaal een prijs die bijdraagt tot een menswaardig inkomen

Producenten hebben vaak een zwakke onderhandelingspositie bij de verkoop van hun producten. Soms zijn zij helemaal afhankelijk van opkopers die zo weinig mogelijk willen betalen om zelf zo veel mogelijk winst te maken. Oxfam betaalt de internationale fairtrademinimumprijs voor een hele lijst producten. Voor voedingsproducten waarvoor (nog) geen fairtradestandaard bestaat, spreken Oxfam Fair Trade en de producenten onderling een faire prijs af.

De fairtrademinimumprijs houdt rekening met de aard van het werk, de geleverde inspanning en de koopkracht van de producent. Ook verschillen per land, regio en kwaliteit bepalen de fairtrademinimumprijs. Deze minimumprijs is een richtprijs. In de praktijk onderhandelen eerlijkehandelsorganisaties de prijs met de producent. Zij betalen nooit minder dan de minimumprijs, maar soms wel meer, zeker als de marktprijs hoger ligt dan de fairtrademinimumprijs.

Oxfam-Wereldwinkels betaalt boven op de minimumprijs ook een premie die dient voor de sociale en economische ontwikkeling van de hele gemeenschap. De producentengroep beslist democratisch hoe hij deze premie besteedt. Dikwijls bouwt de producentengroep met de premie scholen, gezondheidsposten, magazijnen, leggen ze wegen aan of organiseren ze vorming voor hun leden.

Zo biedt Oxfam-Wereldwinkels producenten de kans op een menswaardig inkomen dat de productiekosten dekt en verder ook voedsel, kleding, onderdak, onderwijs en medische zorgen kan bekostigen. Soms verkopen producenten maar een klein deel van hun opbrengst via eerlijke handel. Dan zorgt eerlijke handel maar voor een deel van het gezinsinkomen. Eerlijke handel kan dus niet altijd een menswaardig inkomen garanderen, maar hoe meer een producent aan eerlijkehandelsorganisaties verkoopt, hoe beter het inkomen.

3. Koop rechtstreeks aan, met maximale transparantie

Oxfam Fair Trade koopt een deel van de producten rechtstreeks aan bij de producentenorganisaties die een fairtradecertificaat hebben. Soms gebeurt de aankoop en/of export via een ‘tussenhandelaar’. Dat kan een organisatie zijn die verschillende producentengroepen overkoepelt en ondersteunt (bv. Del Campo in Nicaragua) of een ‘maatschappelijk verantwoorde onderneming’ (bv. een fabriek) die grondstoffen opkoopt van lokale producentengroepen en verwerkt tot een exporteerbaar product (bv. thee).

Soms gebeurt de aankoop via een andere (Europese) organisatie van eerlijke handel met wie Oxfam Fair Trade samenwerkt. We werken alleen samen met organisaties van eerlijke handel die aangesloten zijn bij internationale koepels zoals IFAT, FLO of EFTA. Zij garanderen dat de aankoop zo rechtstreeks mogelijk verloopt, en 100 % volgens de principes van eerlijke handel. Op de voedingsproducten van Oxfam Fair Trade staat vaak het fairtradelabel van Fairtrade Belgium. Bovendien zijn al onze producten gescreend en goedgekeurd door externe certificeringsorganisaties.

4. Investeer in capaciteitsopbouw van achtergestelde producenten

Oxfam Fair Trade handelt met arme of achtergestelde producenten in het Zuiden die zich organiseren. We nemen maatregelen om achtergestelde producenten sterker te maken op verschillende vlakken. Via onze vrijwilligersbeweging Oxfam-Wereldwinkels geven we steun en advies in de vorm van:

  • investerings- of overbruggingskredieten
  • voorschotten
  • vormingsprogramma’s
  • bijstand bij productontwikkeling
  • werken aan kwaliteitsverbetering

De steun en het advies gaan rechtstreeks naar arme of achtergestelde producenten die samenwerken in democratisch gestuurde organisaties (meestal coöperaties) en naar producenten die voor de verhandeling van hun productie samenwerken met een maatschappelijk verantwoorde onderneming, zodat ze een impact op de regionale ontwikkeling hebben.

5. Respect voor mens en milieu

Oxfam Fair Trade koopt uiteraard alleen van producenten die in menswaardige omstandigheden werken. De arbeidsomstandigheden mogen nooit in strijd zijn met de normen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Het gaat om respect voor de gezondheid, vakbondsvrijheid, gelijkwaardigheid, het verbod op kinderarbeid … op de werkvloer.

Oxfam heeft aandacht voor duurzame ecologische ontwikkeling. We gaan verstandig om met natuurlijke hulpbronnen. We gebruiken energiebesparende productiemethodes. We streven naar milieuvriendelijk transport. We kiezen voor een efficiënt en duurzaam beleid op het vlak van verpakking en afvalverwerking.

6. Duurzaam partnerschap

Eerlijke handel gaat niet over één aankoopje. Oxfam Fair Trade biedt producenten een structurele markttoegang en garandeert hen een langetermijnrelatie. Omdat de producenten zekerheid hebben op lange termijn kunnen ze plannen, hun expertise vergroten, hun marktsituatie verbeteren en zich duurzaam ontwikkelen.