Palestijnse tarweboer Yousef Fayad over eerlijke handel als houvast

Yousef verbouwt 180 dunum (nvdr: 180.000 m²) tarwe, naast gewassen als luzerne, gerst, kikkererwten en groenten zoals tomaten, paprika’s en aubergines. Hierdoor heeft hij zijn kinderen zelfs naar de universiteit kunnen laten gaan, ondanks de vele uitdagingen waarmee hij te maken heeft. 

Klimaatonzekerheid en kwetsbare opbrengsten 

De landbouw op de Westelijke Jordaanoever is sterk afhankelijk van regenval, waardoor boeren zoals Yousef kwetsbaar zijn voor klimaatschommelingen. In een normaal seizoen varieert zijn tarweoogst tussen de 450 en 550 kilogram. Het afgelopen jaar heeft ernstige waterschaarste zijn opbrengst echter drastisch teruggebracht tot slechts 60 kilogram. Dergelijke schommelingen vormen een directe bedreiging voor zijn levensonderhoud en benadrukken de kwetsbaarheid van regenafhankelijke landbouwsystemen. 

Ongelijkheid op de markt en stijgende kosten 

Naast de klimaatuitdagingen wordt Yousef geconfronteerd met structurele belemmeringen binnen de landbouwmarkt. Het gebrek aan regelgeving, in combinatie met de toestroom van Israëlische tarwe naar de Palestijnse markten, ondermijnt de positie van lokale producenten. “De afzetmarkt is altijd al een groot probleem geweest. Zodra Palestijnse tarwe op de markt komt, wordt deze overspoeld door Israëlische tarwe.” Yousef pleit dan ook niet voor hogere prijzen, maar voor eerlijkheid.

“We vragen niet om hogere prijzen. We vragen om een eerlijke prijs die ons in staat stelt ons land te behouden en door te gaan als Palestijnse boeren.” 

Tegelijkertijd zijn de productiekosten gestaag gestegen. Stijgende brandstofprijzen hebben de kosten van meststoffen en plastic materialen opgedreven, terwijl beperkingen opgelegd door de Israëlische bezetting de toegang tot essentiële landbouwgrondstoffen beperken. Als gevolg daarvan zijn boeren vaak gedwongen om terug te vallen op duurdere alternatieven van mindere kwaliteit. Water is een andere urgente uitdaging. “De kosten van één kubieke meter water bedragen 4 sjekel, wat voor ons erg duur is.” Stijgende elektriciteitskosten maken de last nog zwaarder, vooral wanneer irrigatie nodig is tijdens droge seizoenen. 

Bewegingsbeperkingen en economische achteruitgang 

De bewegingsbeperkingen op de Westelijke Jordaanoever maken het werk in de landbouw nog moeilijker. Door militaire controleposten zijn boeren genoodzaakt om langere, omslachtige routes te nemen om hun producten te vervoeren, wat zowel tijd als kosten met zich meebrengt. “Het transport verloopt via secundaire wegen die meer tijd kosten, waardoor onze kosten stijgen.” 

Ook de bredere economische situatie eist zijn tol. Door de dalende koopkracht en uitgestelde salarissen hebben veel gezinnen moeite om basisproducten te betalen. Deze economische achteruitgang heeft directe gevolgen voor boeren, waardoor ze met onverkochte producten en oplopende verliezen blijven zitten. 

“Vorig jaar moesten we veel gewassen vernietigen omdat er geen vraag was; mensen konden het simpelweg niet kopen.”

Gevolgen voor het gezin en onzekerheid over de toekomst 

Deze uitdagingen reiken verder dan de velden en hebben ook invloed op het gezinsleven van Yousef. Financiële druk heeft tot moeilijke beslissingen geleid, waaronder het uitstellen van de universitaire opleiding van zijn dochter vanwege een gebrek aan inkomen. “We zijn gedwongen onze uitgaven te verminderen en ons alleen te richten op basisbehoeften.” 

De aanhoudende instabiliteit maakt het ook bijna onmogelijk om plannen voor de toekomst te maken. Plotselinge militaire invallen en verstoringen kunnen het dagelijks leven zonder waarschuwing tot stilstand brengen, wat nog meer onzekerheid toevoegt aan een toch al kwetsbare realiteit. 

De overstap naar biologische landbouw en eerlijke handel 

Ondanks deze tegenslagen heeft Yousef ervoor gekozen om vol te houden. Een keerpunt kwam door zijn samenwerking met Al-Reef, dat hem ondersteunde bij de overstap naar biologische landbouw. De omschakeling was niet eenvoudig: “De eerste drie jaar waren erg moeilijk, maar later begonnen we de vruchten van ons harde werk te plukken.” 

Via dit partnerschap wordt Yousefs tarwe gekocht en verwerkt tot maftoul door een vrouwencoöperatie in Jericho, waarna het wordt verpakt en geëxporteerd naar Europese markten. Dit fairtrademodel heeft gezorgd voor een stabieler en rechtvaardiger inkomen.

“Fairtrade heeft ons inkomen met 30% verhoogd. Dit verschil helpt ons het volgende seizoen door te komen.” 

Naast een hoger inkomen heeft Yousef na de overgang naar biologische landbouw ook een verbeterde bodemproductiviteit en betere opbrengsten waargenomen. De impact is zowel economisch als emotioneel. “Als ons product als maftoul de Europese markten bereikt, voelen we ons trots… We zien het resultaat van ons harde werk.” 

Waardigheid tijdens tegenslag

Het verhaal van Yousef is er een van veerkracht en waardigheid in tijden van tegenslag. Zijn band met het land gaat verder dan overleven; het is een bron van identiteit, trots en hoop. “Het land is leven en geeft. Als je ervan houdt, zal het van jou houden.” Zijn boodschap aan de wereld is eenvoudig maar krachtig:

“Ik hoop dat mijn kinderen een beter leven zullen leiden dan ik. Ik vraag degenen die de Palestijnse zaak steunen om onze producten te kopen, zodat we kunnen doorgaan en op ons land kunnen blijven.” 

Het levensverhaal van Yousef Fayad weerspiegelt de bredere realiteit van Palestijnse boeren die te maken hebben met ecologische, economische en politieke uitdagingen, terwijl ze hun land stevig vasthouden. Het is niet alleen een verhaal over ontberingen, maar ook over doorzettingsvermogen, aanpassingsvermogen en het onwankelbare geloof in een rechtvaardigere en duurzamere toekomst.