In het hart van Al-Jiftlik, in de Palestijnse Jordaanvallei, leeft boer Zaidan Anouz een leven dat nauw verweven is met het land. Voor hem zijn de velden meer dan grond: het is een levensverhaal dat begon in zijn kindertijd en zich door de jaren heen heeft gevormd door hard werk en verbondenheid.
Opgegroeid in een gezin met 12 kinderen, begon Zaidan al op jonge leeftijd in de landbouw. “Ik begon als kind met mijn vader te werken op het land en ben daar sindsdien mee doorgegaan. Tegenwoordig verbouw ik dadels, tijm en avocado’s, met een focus op dadels. Ik heb ongeveer 60 dunum (of 60.000 m²) beplant met palmbomen.” Sindsdien is landbouwer niet alleen zijn beroep, maar ook zijn identiteit.
Het land als bron van leven
Voor Zaidan is het land veel meer dan een economische hulpbron. Het is de essentie. “Het land is alles voor mij. Het is mijn enige bron van inkomsten. Mijn familie en ik zijn er volledig van afhankelijk. Ik kan me geen leven zonder mijn land voorstellen.” Deze diepe verbondenheid weerspiegelt een bredere realiteit voor veel Palestijnse boeren. Voor hen is het land bewerken ook essentieel voor hun identiteit en toekomst.
Waterschaarste onder bezetting
Zaidans band met het land staat voortdurend onder druk, vooral door het ernstige watertekort. “Het grootste probleem waar we mee te maken hebben, is water. We kampen met een ernstige schaarste en we mogen geen artesische putten (nvdr: een waterput waarbij grondwater vanzelf naar boven komt, zonder pomp) boren of zelfs maar een gewone put graven, omdat de Israëlische bezettingsmacht alle waterbronnen op de Westelijke Jordaanoever controleert. Zelfs het verkrijgen van vergunningen is onder de huidige omstandigheden uiterst moeilijk geworden.” Hoewel hij een put bezit, volstaat deze nauwelijks om zijn land te irrigeren, wat de opbrengst en kwaliteit van zijn gewassen rechtstreeks beïnvloedt.
“Water is leven. Als er minder water is, lijden de bomen, neemt de kwaliteit van het fruit af en daalt de productie. Dit betekent directe verliezen voor ons als boeren.”
Bewegingsbeperkingen en dagelijkse worstelingen
De uitdagingen beperken zich niet tot water. Ook het gebrek aan bewegingsvrijheid en toegang vormen grote obstakels. “De controleposten die door de Israëlische bezetting tussen steden op de Westelijke Jordaanoever zijn ingesteld, verhinderen ons om te gaan of staan waar we willen. Soms brengen we tot wel drie uur door bij een controlepost, alleen maar om Nablus te bereiken. Mét grote gevolgen want onze producten bederven in de zon, zeker in dit erg hete gebied.”
Deze beperkingen hebben gevolgen voor de toegang tot de markt, en ook voor basisactiviteiten in de landbouw. “Als de tractor kapotgaat, is het moeilijk om hem te repareren. Monteurs weigeren soms te komen vanwege de controleposten. Als ik hem niet kan repareren, moet ik met de hand werken, wat veel tijd en moeite kost.”
Beperkingen op ontwikkeling en groei
Zelfs kleine verbeteringen aan Zaidans boerderij botsen op strikte regels. Hij kan zelfs geen klein gebouw neerzetten op zijn eigendom. Deze realiteit zorgt voor onzekerheid over de toekomst en beperkt de kansen op groei en duurzaamheid. “Ik heb plannen om de boerderij uit te breiden en nieuwe gewassen te verbouwen, maar ik weet niet of we die kunnen uitvoeren. We leven hier zonder te weten wat er gaat gebeuren.”
Biologische landbouw: een keerpunt
Toch zet Zaidan stappen richting duurzaamheid. Ongeveer vier jaar geleden schakelde hij, samen met Al Reef, over op biologische landbouw. “Sinds ik ben overgestapt op biologische landbouw, is de productie en de kwaliteit van het fruit verbeterd… en dat zie ik ook terug in mijn inkomen.” Hij beschouwt biologische landbouw ook als een gezondere en duurzamere weg voorwaarts. Hij hoopt dat “elke boer overstapt op biologische landbouw. Chemicaliën zijn niet gezond, en zelfs de bomen stoten kunstmest af.”
“Vroeger verdienden we ongeveer 100.000 sjekel per jaar. Nu is dat ongeveer 200.000 sjekel. Ik heb een huis kunnen bouwen en kan een waardig leven leiden met mijn gezin.”
Dankzij de samenwerking met Al Reef bereiken zijn dadels vandaag internationale markten, en werd zijn volledige oogst van ongeveer 60 ton verkocht tegen bijna het dubbele van de eerdere prijs. Voor Zaidan betekent dit meer dan een hoger inkomen: het geeft hem opnieuw waardigheid en perspectief. “Als ik Palestijnse dadels op Europese markten zie, voel ik een enorme trots. Het is een onbeschrijfelijk gevoel om een buitenlander Palestijnse dadels te zien eten.”

Een erfenis voor de volgende generatie
Vandaag werken zijn kinderen mee op het land en zetten ze de familietraditie voort. Hij hoopt dat zij de landbouw zullen blijven verderzetten en hetzelfde pad zullen kiezen. Zijn verhaal gaat niet alleen over overleven, maar over voortbestaan over generaties heen.
Standvastigheid tegen alle verwachtingen in
Ondanks de enorme uitdagingen blijft Zaidan onwankelbaar in zijn toewijding: “We blijven werken op ons land, omdat we nergens anders naartoe kunnen en omdat dit ons land is.” Steun van organisaties zoals Al Reef en Oxfam heeft een cruciale rol gespeeld bij het in stand houden van deze volharding.
In de Jordaanvallei, waar de omstandigheden zwaar zijn en onzekerheid de norm is, is het land voor Zaidan Anouz meer dan alleen grond. Het is leven, identiteit en een onbreekbare vorm van veerkracht.
“De steun van Oxfam en Al Reef motiveert ons om door te gaan, standvastig te blijven en de best mogelijke kwaliteit te produceren.”
